Demir çelik piyasasında korumacı önlemler ve zayıf talep öne çıktı

Marbaş Menkul Değerler’in Emtia - Demir Çelik Bülteni'nde, İngiltere'nin yeni çelik kota sistemini devreye sokması nedeniyle Çin ve Rusya'dan ithal edilen soğuk haddelenmiş çeliğe uyguladığı anti-damping vergilerini süresi dolunca kaldırdığı belirtildi.

Hindistan Çelik Bakanı H.D. Kumaraswamy'nin, çeliğin yenilenebilir enerji ve hidrojen projeleri gibi alanlarla ülkenin enerji geçişinde temel unsur olmayı sürdüreceğini belirterek, 2030 yılına kadar yeşil uygulamalarla 300 milyon tonluk çelik üretim kapasitesine ulaşma hedeflerini yeniden teyit ettiği aktarıldı. Avrupa Birliği'nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) ile ABD'nin uyguladığı metaller tarifelerinin, tarafların birbirini korumacılıkla suçlaması nedeniyle transatlantik ticaret gerilimini ve kurallara dayalı ticaret tartışmalarını derinleştirdiği kaydedildi.

Çin'de inşaat çeliği talebinin olumsuz hava koşulları nedeniyle temmuz ayında düşüş gösterdiği, ancak altyapı projelerinin etkisi ve hafifleyen sıcaklıkların desteğiyle ağustos ayında yüzde 1,5 oranında toparlanmasının beklendiği belirtildi.

Avrupa Birliği'nin 1 Ekim 2026'da yürürlüğe girecek yeni "ergitme ve döküm" menşe kuralının ham çelik kaynağının izlenmesini zorunlu kılacağı, bunun Endonezya'nın Avrupa'ya yaptığı paslanmaz çelik ihracatını sınırlama ve fazla ürünlerin Asya pazarına kayması ihtimalini doğurduğu ifade edildi. Avustralya'nın demir cevheri ihracatının, Çinli devlet alıcısı CMRG'nin kısıtlamaları ve mevsimsel yavaşlama nedeniyle temmuz ayında yüzde 11,8 düşerek 72,5 milyon tona gerilediği aktarıldı.

Demir cevheri fiyatlarının, Avustralya'daki Port Hedland liman grevinin arz aksama endişelerine rağmen, Çin'deki zayıf üretici fiyat verileri ve hava koşullarının çelik talebini baskılaması nedeniyle gerilediği belirtildi. Çin'in temmuz ayındaki demir cevheri ithalatının bir önceki aya göre yüzde 4,09 düşerek 108,085 milyon ton olduğu, ağustos ayında da olumsuz hava koşulları ve zayıf talep nedeniyle liman sevkiyat ve varışlarının gerilemeye devam etmesinin beklendiği kaydedildi.

ABD'li çelik üreticisi Nucor'un sıcak haddelenmiş rulo için spot fiyatını önceki haftaya kıyasla kısa ton başına bir kez daha 5 dolar artırdığı belirtildi. Hindistan'ın temmuz ayı haddelenmiş çelik ihracatının yıllık bazda yüzde 44,1 artarak 699 bin tona, ithalatının ise yüzde 9,5 artışla 702 bin tona yükseldiği, aynı dönemde yurt içi çelik tüketimi ve üretiminin de büyümesini sürdürdüğü aktarıldı.

Avrupa Komisyonu'nun Hindistan, Japonya, Tayvan, Türkiye ve Vietnam'dan ithal edilen soğuk haddelenmiş yassı çeliğe yüzde 5,6 ile yüzde 28 arasında değişen oranlarda anti-damping vergisi uygulanmasını teklif ettiği kaydedildi. Türkiye'nin ham çelik üretiminin, Türkiye Çelik Üreticileri Derneği verilerine göre ocak-haziran döneminde yıllık bazda yüzde 8,1 artarak 19,8 milyon tona ulaştığı belirtildi. Aynı dönemde çelik ihracatının 2025'in aynı dönemine kıyasla miktar bazında yüzde 2,5 artarak 7,8 milyon tona ulaştığı aktarıldı.

OECD Çelik Görünümü 2026 raporunun, küresel çelik sektöründe uzun süredir devam eden aşırı kapasite sorununun önümüzdeki yıllarda daha da büyüyeceğine işaret ettiği belirtildi. Rapora göre küresel çelik üretimindeki fazla kapasitenin 2028 yılına kadar 745 milyon tona ulaşmasının beklendiği aktarıldı.

Marbaş Menkul Değerler, haftanın veri akışında korumacı önlemlerin Türkiye'yi doğrudan kapsayacak şekilde genişlediğini değerlendirdi. Avrupa Komisyonu'nun soğuk haddelenmiş yassı çelik ürünlerine yönelik anti-damping vergisi teklifinin, kota kısıtlamalarının ardından ihracat tarafında baskı unsuru olarak değerlendirildiği belirtildi.

Hammadde cephesinde arz tarafındaki gerilemeye karşın fiyatların Çin'deki zayıf talep görünümü nedeniyle baskı altında kalmaya devam ettiği, Hindistan cephesinde ise artan ihracat ve kapasite hedeflerinin arz tarafında öne çıkan başlıca risk unsuru olarak izlendiği kaydedildi. ABD'de güçlü talebin fiyat artışlarını desteklemesiyle bölgesel ayrışmanın korunduğu ifade edildi.